Safir Proje, Kartal’daki yıkım projesinde 15 bin ton malzemeyi yeniden ekonomiye kazandırdı

Yıkımın ötesinde, kaynağın yeniden kazanılması

Proje kapsamında yıkım öncesinde yapının cephesinde ve iç bölümlerinde bulunan değerli malzemelerin sökümü gerçekleştirildi. Ardından demir, çelik, kablo ve diğer geri dönüştürülebilir materyaller ayrıştırılarak ilgili geri dönüşüm süreçlerine yönlendirildi. Bu işlemlerin ardından geriye kalan inşaat yıkıntı atıkları, sahaya indirilen mobil konkasörler aracılığıyla işlendi.

Kırma ve ayrıştırma işlemleri sonucunda elde edilen malzemeler, geri dolgu uygulamalarında kullanılabilecek ara mamul ve nihai ürünlere dönüştürüldü. Böylece yıkıntı atıklarının doğrudan döküm sahalarına gönderilmesi yerine, yeniden kullanılabilir kaynaklara dönüştürülmesi hedeflendi.

Operasyon boyunca 30 personel, 6 iş makinesi ve 20 kamyon görev aldı. Yaklaşık 70 kamyon hurda malzeme ayrıştırılırken, proje sonunda yaklaşık 15 bin ton malzeme yeniden ekonomiye kazandırıldı.

Feyzullah Kahraman: “Yıkıntı atıklarını yerinde dönüştürerek ekonomiye kazandırdık”

Safir Proje Mühendislik ve Geri Dönüşüm Yönetim Kurulu Başkanı Feyzullah Kahraman, projede uygulanan yöntemlerin temel amacının yıkıntı atıklarını yeniden kullanılabilir kaynaklara dönüştürmek olduğunu belirtti.

Kahraman, süreçle ilgili değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Gelişmiş ülkelerdeki standartların hemen hemen tüm varyantlarını burada kullandık. Biz burada öncelikli olarak bir ürünün yerinde ayrıştırma faaliyetini yaptık. Öncesinde binanın cephesini soyduk. İçinde kıymetli materyaller varsa bunları ayrıştırdık. Yıkıntı atığı içerisindeki kimyasal ya da içeriğinde herhangi bir tehdit içerecek malzemeleri, metalleri, kabloları ve yapıştırıcıları önce ayrıştırdık. Ayrıştırdığımız ürünler içerisinde demir, çelik ve benzeri ürünleri farklı dönüşüm noktalarına sevk ettik.”

Yıkım sonrasında geriye kalan malzemelerin de yeniden değerlendirilmesi için mobil konkasör kullandıklarını belirten Kahraman, elde edilen ürünlerin geri dolgu malzemesi olarak kullanılabilecek şekilde işlendiğini ifade etti.

Yerinde geri dönüşümle 25 bin litre yakıt tasarrufu

Projenin ekonomik ve çevresel açıdan öne çıkan sonuçlarından biri, yıkıntı atıklarının sahada işlenmesinin sağladığı tasarruf oldu. Malzemelerin başka alanlara taşınması ihtiyacının azaltılması ve sahada yeniden işlenmesi sayesinde yaklaşık 25 bin litre yakıt tasarrufu sağlandı. Bu tasarrufun ekonomik karşılığının yaklaşık 2 milyon TL olduğu belirtildi.

Yerinde geri dönüşüm yaklaşımı, atıkların taşınmasına yönelik lojistik ihtiyacını azaltırken ortaya çıkan malzemelerin yeniden üretim süreçlerinde kullanılabilecek kaynaklara dönüştürülmesine de olanak sağladı. Proje, yıkım operasyonlarının doğru planlama ve uygun tekniklerle yürütüldüğünde yalnızca bir yapının ortadan kaldırılmasından ibaret olmadığını; aynı zamanda önemli miktarda hammaddenin yeniden kazanılabileceğini gösterdi.

“Kıymetli ürünün yerinde kullanılabilir hale getirilmesi şart”

Yerinde geri dönüşüm uygulamalarının her projede aynı şekilde hayata geçirilemeyeceğine dikkat çeken Feyzullah Kahraman, çalışma alanının fiziksel koşullarının belirleyici olduğunu vurguladı.

Kahraman, “Her binanın yerinde dönüştürülmesi mümkün olmuyor. Mahalle arası diye tabir ettiğimiz, şehir içindeki yerlerde bunları yapmamız mümkün değil, çünkü bunun için fiziksel koşullarımız müsait değil. Ancak bu alanın fiziksel koşullarının uygun olması, tüm süreci burada tamamlamamıza imkan sağladı. Amacımız, dönüştürülmeye müsait ürünleri, yarı mamulleri ve inşaat yıkıntı atıklarını döküm sahalarına göndererek bu alanları doldurmak yerine yeniden ekonomiye kazandırmak oldu” dedi.

Kentsel dönüşüm, geri dönüşüm ihtiyacını artırıyor

Türkiye’de kentsel dönüşüm faaliyetlerinin önümüzdeki dönemde inşaat yıkıntı atıklarının yönetimini daha da önemli hale getirmesi bekleniyor. Feyzullah Kahraman, İstanbul’da kentsel dönüşüm sonucunda ortaya çıkması öngörülen atık miktarının büyüklüğüne dikkat çekerek, bu malzemelerin yeniden ekonomiye kazandırılmasının sektörün ortak gündemlerinden biri olması gerektiğini belirtti.

Kahraman, “Bundan 10 yıl önceki koşullar ile şimdiki koşullar çok farklı. Bundan 10 sene sonra daha büyük değişiklikler olacak. İstanbul’da bugün kentsel dönüşümden çıkması öngörülen 300 milyon tona yakın bir inşaat atığından bahsediyoruz. Bu ürünü hep beraber ekonomiye tekrar kazandırmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Safir Proje’nin yaklaşık 2020 yılından bu yana geri dönüşümü faaliyetlerinin odağına aldığını belirten Kahraman, inşaat yıkıntı atıklarının uygun koşullarda ayrıştırılarak değerlendirilmesinin kaynak yönetimi açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Sahadaki uygulamaları ortaya koyan belgesel çalışma

APA Yayıncılık tarafından hazırlanan belgesel, Kartal’daki operasyonu yalnızca yıkım aşamasıyla sınırlı tutmadan; planlama, malzeme sökümü, ayrıştırma, iş makinelerinin kullanımı ve geri dönüşüm süreçleriyle birlikte ele alıyor. Mehmet Yılmaz ve Emre Apa’nın sunumuyla hazırlanan belgeselde, projenin farklı aşamaları sahadan görüntülerle aktarılırken yıkım ve geri dönüşüm süreçlerinde kullanılan teknikler ile elde edilen sonuçlar detaylı şekilde inceleniyor.

Saha uygulamalarını ve proje sonuçlarını bir araya getiren belgesel, yıkım sektöründe geri dönüşüm odaklı yaklaşımların nasıl uygulanabileceğini somut bir örnek üzerinden ortaya koyuyor. Yaklaşık 15 bin ton malzemenin yeniden değerlendirilmesi ve 25 bin litre yakıt tasarrufu gibi sonuçlar, yıkım projelerinde atık yönetiminin operasyonel planlamayla birlikte ele alınmasının önemini gösteriyor.

Kartal’da tamamlanan bu çalışma, uygun saha koşulları ve doğru teknikler bir araya geldiğinde inşaat yıkıntı atıklarının önemli bir kaynağa dönüştürülebileceğini ortaya koyarken, sektörde sürdürülebilir yıkım ve yerinde geri dönüşüm uygulamalarına da örnek oluşturuyor.