Türkiye Müteahhitler Birliği’nin raporuna göre inşaat sektörü, deprem bölgesinin yeniden imarı ve kamu yatırımlarının etkisiyle büyümesini sürdürürken; artan girdi maliyetleri, yüksek faiz ortamı ve özel sektör yatırımlarındaki zayıflık, büyümenin niteliği ve kalıcılığına ilişkin soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), 2026 yılının ilk İnşaat Sektörü Analizi Raporu’nu yayımladı. Raporda, inşaat sektöründe büyümenin ivme kaybetmeden devam ettiği görülürken; kaynak kullanımı, çevresel etkiler ve uzun vadeli dayanıklılık başlıklarının hem kamu hem de özel sektör açısından giderek daha kritik hale geldiği vurgulandı. TMB, kısa vadeli performans ile uzun vadeli sürdürülebilirlik hedefleri arasındaki dengenin sektör için stratejik bir kırılma noktasına dönüştüğüne dikkat çekti.
Büyüme kamu yatırımlarıyla taşındı, özel sektör geride kaldı
Rapora göre 2025 yılı, inşaat sektöründe büyümenin korunabildiği ancak bu büyümenin niteliğinin yoğun biçimde sorgulandığı bir dönem oldu. TMB’nin “Yeni Küresel Düzenin Kaos Evresi” başlıklı değerlendirmesinde; deprem bölgesinin yeniden imarı ve büyük ölçekli kamu yatırımlarının sektörün ekonomiye güçlü katkı sağlamasında belirleyici olduğu ifade edildi. Buna karşın, özel sektör kaynaklı talebin zayıf kalması nedeniyle konut ve ticari yapı yatırımlarında dengelenme sağlanamadığı belirtilirken, mevcut büyüme yapısının ağırlıklı olarak kamu destekli bir zeminde ilerlediği vurgulandı.
Yüksek maliyetler kırılganlığı artırdı, kârlılık baskılandı
Raporda, 2025 yılının; yüksek belirsizlikler, sıkı finansman koşulları ve jeopolitik risklerin etkili olduğu küresel bir ortamda geçtiği hatırlatıldı. İnşaat maliyetlerinin yüksek seyrinin; arsa ve finansman giderlerindeki artışla birleşerek özellikle konut projelerinde kârlılığı ciddi biçimde baskıladığına dikkat çekildi. Raporda şu değerlendirmeye yer verildi: “Hane halkının alım gücündeki erozyon ve borçlanma maliyetleri, yeni proje başlangıçlarını sınırlıyor. Üretim artışı ile finansal sağlamlık arasındaki dengenin bozulması, orta ve küçük ölçekli firmalar açısından nakit akışı ve borçluluk risklerini daha görünür hâle getiriyor.”
Yüksek faiz temkinli hareketi zorunlu kıldı
İnşaat sektörünün, 2025 yılı üçüncü çeyreğinde %13,9 büyüme kaydederek genel ekonominin üzerinde performans sergilediği ve üst üste 12 çeyrektir kesintisiz büyüme sağladığı raporda yer aldı. Ancak TMB, bu büyümenin sürdürülebilirliğine ilişkin belirsizliklerin devam ettiğini vurguladı. Raporda şu ifadelere dikkat çekildi:
“Yüksek finansman maliyetleri ve tasarruf tedbirleri kapsamında kısıtlanan kamu yatırımları nedeniyle; vergi tevkifatı oranlarının düşürülmesi, tüm kamu projelerine yaygınlaştırılması ve kamu müteahhitlerine tasfiye hakkı tanınması yönündeki beklentiler sürmektedir.”
Ayrıca, İnşaat Maliyet Endeksi’nin yıl boyunca yüksek seyretmesi firmaların kârlılığını olumsuz etkilerken, yüksek faizli kredi koşulları yeni projelere başlanmasını zorlaştırdı. Ciro endeksindeki artışın ise büyük ölçüde fiyat artışlarından kaynaklandığı belirtildi.
Yurt dışı projelerde 19,7 milyar dolarda kalındı
TMB raporuna göre Türk müteahhitler, 2025 yılında yurt dışında 269 projeyle toplam 19,7 milyar ABD doları tutarında iş üstlendi. Sektörün, 1972 yılında Libya ile başlayan yurt dışı açılımından bu yana ulaştığı uluslararası proje portföyü 12 bin 816 projeye, toplam proje bedeli ise 557,3 milyar ABD dolarına yükseldi. Raporda, Togo’nun eklenmesiyle iş yapılan ülke sayısının 138’e ulaştığı, buna karşın 2025 yılındaki yurt dışı müteahhitlik performansının; savaşlar, küresel jeopolitik gerilimler ve finansman olanaklarındaki daralma nedeniyle 2024’te kaydedilen 30,3 milyar ABD dolarlık seviyenin altında kaldığı vurgulandı. 2025 yılında Türk müteahhitlerinin yurt dışında en fazla iş üstlendiği ülke 4,2 milyar ABD doları ile Romanya olurken, Irak 3,3 milyar ABD dolarıyla ikinci, Türkmenistan ise 2,2 milyar ABD dolarıyla üçüncü sırada yer aldı.
İnşaat Zirvesi 2026 için hazırlıklar başladı
Raporda, TMB tarafından “İnşaat Zirvesi Türkiye (CST) 2026” için hazırlık sürecinin başladığı da duyuruldu. “İnşaat Teknolojileri ve Yenilikçi Yapı Malzemeleri” temasıyla 17–18 Haziran 2026 tarihlerinde Ankara’da ilk kez düzenlenecek zirvenin, sektörün tüm paydaşlarını aynı platformda buluşturması hedefleniyor. Zirve kapsamında; dijitalleşme, yapay zekâ, döngüsel ekonomi, karbon emisyonlarının azaltılması, büyük ölçekli projelerin finansmanı ve nitelikli iş gücü gibi kritik başlıklar, uluslararası konuşmacıların katılacağı panellerde ele alınacak.
Konut satışları yıl genelinde arttı, Aralık’ta geriledi
Raporda yer alan verilere göre 2025 yılı Aralık ayında konut satışları, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla %19,8 azalarak 254 bin 777 olarak gerçekleşti. Buna karşın yılın tamamına bakıldığında, konut satışlarının %14,3 artışla 1 milyon 688 bin 910 seviyesine ulaştığı görüldü. İl bazında değerlendirildiğinde, 2025 yılında en fazla konut satışının 280 bin 262 adetle İstanbul’da gerçekleştiği, İstanbul’u 152 bin 534 satışla Ankara ve 96 bin 998 satışla İzmir’in izlediği kaydedildi.
Yabancıya konut satışı düşüşünü sürdürdü
2025 yılında yabancılara yapılan konut satışları %9,4 azalarak 21 bin 534 olarak gerçekleşti. En fazla satış yapılan iller İstanbul, Antalya ve Mersin olurken; en çok konut satışı yapılan uyruklar Rusya Federasyonu, İran ve Ukrayna oldu.
Sektör yapısal dönüşümle yeniden tanımlanıyor
TMB, 2025’in aynı zamanda dijitalleşme, şeffaflık, kayıt dışılıkla mücadele ve sürdürülebilirlik odaklı düzenlemelerin öne çıktığı bir yıl olduğunu belirtti. Bu dönüşümün kısa vadede uyum maliyetleri yarattığı, uzun vadede ise sektörün kurumsal kapasitesini ve rekabet gücünü artırmayı hedeflediği ifade edildi.
